có cơ
Định nghĩa
- Động từ (cụm động từ):
- Có khả năng, có nguy cơ xảy ra: "có cơ" diễn tả một sự việc, hành động hoặc tình huống nào đó có khả năng xảy ra, thường mang sắc thái tiêu cực hoặc không mong muốn, tương tự như "có nguy cơ" hoặc "có thể".
- Biểu thị sự đe dọa, cảnh báo: Trong một số ngữ cảnh, "có cơ" nhấn mạnh khả năng xấu, như một lời cảnh báo về điều sắp xảy ra.
Ví dụ sử dụng
Có khả năng xảy ra:
- Trời mưa to quá, con sông này có cơ ngập lụt. (Trời mưa lớn, con sông này có nguy cơ bị ngập.)
- Nếu không cẩn thận, bài tập của bạn có cơ bị trễ hạn. (Nếu không chú ý, bài tập của bạn có khả năng bị nộp muộn.)
Đe dọa, cảnh báo:
- Bài diễn văn của ông ta có cơ dài đấy. (Bài diễn văn của ông ta có nguy cơ kéo dài, gây nhàm chán.)
- Công việc này có cơ thất bại nếu không có kế hoạch rõ ràng. (Công việc này có nguy cơ thất bại nếu thiếu sự chuẩn bị.)
Các cách sử dụng nâng cao
"có cơ" + động từ: Kết hợp với một động từ để chỉ khả năng xảy ra của hành động đó.
- Dự án này có cơ bị hủy bỏ vì thiếu vốn. (Dự án này có nguy cơ bị hủy vì thiếu vốn.)
"có cơ" trong văn nói: Thường dùng trong giao tiếp hàng ngày để bày tỏ lo lắng hoặc dự đoán tiêu cực.
- Anh ấy đi làm muộn quá, có cơ bị sếp phạt. (Anh ấy đi làm trễ, có nguy cơ bị sếp khiển trách.)
Biến thể và từ gần giống
Có nguy cơ (cụm từ): tương tự "có cơ", nhưng rõ ràng hơn về nghĩa tiêu cực.
- Có nguy cơ bão đổ bộ vào đất liền. (Có khả năng bão vào bờ.)
Có thể (động từ): chỉ khả năng chung, không nhất thiết tiêu cực.
- Có thể trời sẽ nắng vào cuối tuần. (Khả năng trời nắng vào cuối tuần.)
Từ đồng nghĩa
- Có nguy cơ: nhấn mạnh sự đe dọa, không mong muốn.
- Có khả năng: chỉ sự có thể xảy ra, trung tính hơn.
- Hăm he: mang nghĩa đe dọa, gần với "có cơ" trong ngữ cảnh cảnh báo.
Thành ngữ liên quan
Có cơ hội: cụm từ khác nghĩa, chỉ cơ hội tốt, trái ngược hoàn toàn với "có cơ".
- Có cơ hội học tập ở nước ngoài là điều tuyệt vời. (Có cơ hội du học là điều tốt đẹp.)
Cơ hội vàng: cơ hội hiếm có, tốt đẹp.
- Đây là cơ hội vàng để phát triển sự nghiệp. (Đây là cơ hội hiếm có để thăng tiến.)